काठमाडौं । मानिसको मनमा यौनसम्बन्धी विचार आउनु सामान्य कुरा हो। तर मानिसले यौनका बारेमा किन सोच्छन् ? के पुरुषले महिलाभन्दा धेरै यौनका बारेमा सोच्ने गर्छन् ? अनि यस्तो सोचले दैनिक जीवन, ऊर्जा र सिर्जनात्मक क्षमतामा कस्तो प्रभाव पार्छ ?
‘पुरुषले हरेक सात सेकेन्डमा यौनका बारेमा सोच्छन्’ भन्ने लोकप्रिय भनाइ सुनिन्छ। तर वैज्ञानिक अध्ययनहरूले भने यस्तो दाबीलाई पुष्टि गर्दैनन्। विभिन्न अध्ययनमा यौनसम्बन्धी विचारको संख्या व्यक्तिअनुसार निकै फरक हुने देखिएको छ।
केही अध्ययन तथा मनोविज्ञानसम्बन्धी सामग्रीमा पुरुषले महिलाभन्दा केही बढी यौनसम्बन्धी विचार गर्ने देखिए पनि दुईबीचको अन्तर धेरै ठूलो नहुन सक्ने उल्लेख गरिएको छ। त्यसैले ‘पुरुषले सधैं यौनकै बारेमा सोचिरहेका हुन्छन्’ भन्ने धारणा सही मान्न सकिँदैन।
यौनसम्बन्धी विचार किन आउँछ ?
यौन मानिसको जैविक र मनोवैज्ञानिक जीवनसँग जोडिएको प्राकृतिक पक्ष हो। शरीरमा हुने हार्मोनल परिवर्तन, आकर्षण, भावनात्मक अवस्था, सम्बन्ध, वातावरण तथा व्यक्तिगत अनुभवले यौनसम्बन्धी विचारलाई प्रभावित गर्न सक्छ।
टेस्टोस्टेरोन र इस्ट्रोजेनजस्ता सेक्स हर्मोनले यौन इच्छामा भूमिका खेल्छन्। उमेर, तनाव, निद्रा, सम्बन्धको अवस्था तथा मानसिक अवस्थाले समेत यौन चाहना र त्यससँग सम्बन्धित विचारको आवृत्तिमा प्रभाव पार्न सक्छ।
मनोवैज्ञानिक दृष्टिले हेर्दा पनि यौनसम्बन्धी सोच मानिसको सामान्य मानसिक प्रक्रियाको हिस्सा हो। कुनै व्यक्ति आकर्षित हुँदा, सम्बन्धका विषयमा सोच्दा वा यौनसम्बन्धी सामग्री सम्पर्कमा आउँदा यस्तो विचार उत्पन्न हुन सक्छ।
महिलाभन्दा पुरुषले बढी सोच्छन् ?
‘पुरुषले महिलाभन्दा धेरै यौनका बारेमा सोच्छन्’ भन्ने आम धारणा छ। तर अध्ययनहरूले सबै व्यक्ति एउटै हुँदैनन् भन्ने देखाउँछन्। यौनसम्बन्धी विचारको मात्रा लिङ्गभन्दा पनि व्यक्तिको उमेर, हर्मोन, सम्बन्ध, वातावरण र व्यक्तिगत रुचिसँग जोडिन सक्छ।
त्यसैले यौनका बारेमा कहिलेकाहीँ सोच्नु असामान्य होइन। महत्वपूर्ण कुरा भनेको यस्तो सोचले दैनिक जीवनमा कस्तो प्रभाव पारिरहेको छ भन्ने हो।
के यौनसम्बन्धी सोचले सिर्जनात्मकता घटाउँछ ?
यौनसम्बन्धी विचार आउँदैमा मानिसको ऊर्जा वा सिर्जनात्मक क्षमता नष्ट हुन्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। सामान्य यौन इच्छा मानव जीवनकै एउटा स्वाभाविक पक्ष हो।
तर यौनसम्बन्धी विचार अत्यधिक भएर पढाइ, काम, सम्बन्ध वा दैनिक जिम्मेवारीमा निरन्तर बाधा पुग्न थाल्यो भने त्यसलाई ध्यान दिन आवश्यक हुन सक्छ।
समग्रमा, यौनका बारेमा सोच आउनु मानव स्वभावको सामान्य हिस्सा हो। यस्तो सोचलाई लिएर अनावश्यक अपराधबोध वा डर मान्नुपर्ने आवश्यकता हुँदैन। तर आफ्नो दैनिक जीवन र मानसिक शान्तिमा असर पर्ने गरी कुनै विचार लगातार हावी भइरहेमा त्यसको कारण बुझ्नु र आवश्यक परे विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नु उपयोगी हुन सक्छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस